TEZGAH

İsmine yakışır şekilde şiddetle tavsiye ettiğim bir dizi, Primal. Hiç diyalog olmayan, dinozorlar ile insanların aynı çağda yaşadığı bir evren çizen, oldukça kanlı, vahşi ve tek bir bölümü bile monoton geçmeyen yetişkin çizgi filmi. Her bölüm 20 dk civarı ve yetişkin animasyonlarını seviyorsanız en azından 20 dakikanızı ayırıp ilk bölümünü izleyin derim. Muhtemelen ilk sezonu bitirmeden kalkmayacaksınız.

2016

Bu bir film ama film diyemiyorum. Bu, bir ailenin hayatından kesit. Orada kardeşler tartışıyor, siz eski usül gariban Türk evinin kapısını aralıyorsunuz ve onları iki saat boyunca izliyorsunuz. Buna oyunculuk da denmez zaten, muhtemelen o tartışma orada gerçekten döndü ve siz şahit oldunuz. Öyle bir film.

Sevan Nişanyan

"Türkiye'yi anlamak istiyorum, nereden başlamalıyım?" diye soran insanlara önereceğim başlıca kitap. Yükte ağır pahada hafif anekdotlardan, yakın tarih üzerine kısır polemiklerden, işe yaramaz malumatfuruşluktan azade kuşbakışı ve yalın bir Türkiye portresi. Son 2500 senenin iniş çıkışları, coğrafyanın şekillendirdiği kültürel ve siyasal fay hatları, Anadolu'nun çevre medeniyetlerle etkileşimi ve merkez-çevre ilişkileri üzerine zengin bir perspektif sunan bir solukta okumalık bir eser. Okuduktan sonra çarpık eğitim sisteminin yarattığı umumi yüzeysellik ve kör dövüşüne lanet etmemek elde değil...

Tanrıkent (City of God) filmini sevenler için aynı coğrafyalarda geçen ve özel timin çerçevesinden yaklaşan, sadece militarizm olarak bakılmaması gereken bir film. Başrolde Narcos dizisinde Escobar'a hayat veren Wagner Moura oynuyor. Devam filmi de var ve aynı kalitede. Bir de trivia vereyim, ilk filmin giriş sahnesindeki müziği Serdar Ortaç yıllar önce bir şarkısında sample olarak kullanmıştır.

Arnold van de Laar

8 yaşımda sınıf arkadaşım zorlu bir ameliyata girdiğinde üzerine düşündüğümü hatırlıyorum: Acaba arkadaşım makinelerin olmadığı devirlerde yaşasa tedavisi mümkün olur muydu? İstiklal'de can sıkıntısından girdiğim kitapçıdan öylesine aldığım bu kitapta öteden beri merak ettiğim "eskiler acaba bunu nasıl yapardı" sorularına kapsamlı cevaplar bulabildim. Bıçakların, sterilizasyonun, ağrı kesicilerin, yardımcı ekipmanların ve ameliyat tekniklerinin deneme yanılma yoluyla gelişimini; benim gibi tıpla alakası olmayan bir insana dahi son derece mufassal bir biçimde izah edebilen oldukça başarılı bir kitap. Papa seçilenler neden pek uzun süre yaşamaz? Habsburg Prensesi ölümcül bıçak yarasını nasıl dakikalarca hissetmedi? Sezaryen ile Sezar'ın alakası nedir? gibi ilginç sorulara da cevap vermesi akıcılığını daha da artırıyor. Türkçeye bazı cümleler devrik çevrilmiş. Kitabı çok beğendiğim için orijinalini (Under the Knife) de sipariş ettim.

Salâh Birsel

"Kahveler Kitabı", Osmanlı'dan Cumhuriyet dönemine kadar İstanbul'un sosyo-kültürel hayatını ve edebiyat dünyasını kahvehaneler üzerinden ele alıyor. Salah Birsel'in ünlü "Salâh Bey Tarihi" serisinin ilk adımı olan eser, kahvenin Yemen'den çıkıp Osmanlı'ya ve dünyaya nasıl yayıldığını, Tahtakale'deki ilk kahvehanelerden yeniçeri, tulumbacı, semai ve mahalle kahvelerine kadar kahvehane çeşitlerini, dönemin şair, yazar ve sanatçılarının toplandığı ünlü edebiyat kahvehanelerini, mekanların müdavimlerini, entelektüel tartışmaları ve eski İstanbul sokaklarının günlük yaşamını mizahi bir dille anlatıyor. Sadece kuru bir tarih anlatısı değil, eğlenceli bir toplumsal tarih kitabıdır; nüktedan bir dili vardır. Örneğin Osmanlı padişahlarının (özellikle 4. Murat) kahvehanelere getirdiği ünlü siyasi yasakları ve nedenlerini, padişahların tutumlarını da inceliyor ama bunu ciddi bir şekilde değil, hafifçe alaya alarak, meddah hikayesi tarzında yapıyor.

Carl Orff

"Carmina Burana", Alman besteci Carl Orff'un 1936 yılında yazdığı mükemmel bir klasik müzik eseri. İstanbul Devlet Opera ve Balesi tarafından, Zdravko Lazarof'un orkestra şefliği ile 2024 yılından beri ve 2026 yaz sezonunda da sahneleniyor. Solistleri, orkestrası, korosu, bale sanatçıları, çocuk korosu ve balesi, Modern Dans İstanbul sanatçıları ve özel tasarım ekiplerinin oluşturduğu yaklaşık 250 kişilik kadrosu ile, operanın bir alt türü olarak nitelendirilebilecek "koreografik sahne kantatı" formatıyla izleyicilerle buluşuyor. Tema olarak ise, doğayı ve aşkı dile getiren şiirsel metinlere dayanan bir eserdir; çoğu bölümleri Orta Çağ Latincesi ve bazı bölümleri Orta Çağ Almancası kullanılarak yazılmıştır. Eser ritmik ve metrik yapıya sahip, son derece coşkulu, enerjik, dramatik klasik müzik şarkılarından oluşur.

Hayati Baki

Şiir severlerin biraz iç burukluğu ile okuyacağı ve öldürülen şairleri isim isim anlatan kitabın bir de birincisi var; intihar eden şairler

Hayati Baki

Şiir severlerin biraz iç burukluğu ile okuyacağı ve intihar eden şairleri isim isim anlatan kitabın bir de ikincisi var; öldürülen şairler.

Bu diziyi ne kadar övsem az. Bence izlememiş olan herkesin, özellikle de fantastik komedileri, zekice diyalogları ve gizemli, felsefi yönü de olan hikayeleri sevenlerin izlemesi lazım. İki kez baştan sona izledim ama bir gün depresyona girersem yine izlerim, çünkü gerçekten insanın içini ısıtan, verdiği mesajlarla iyimserlik ve umut aşılayan, huzur veren bir dizi. Hem izlemesi kolay, yormuyor; hem de eğer dikkatli izlerseniz başından sonuna kadar çok ince, hem komik hem de düşündüren ayrıntılarla örülmüş. Bütün karakterler ayrı bir alem (benim favorim Tahani; şu anda bile o aristokrat havalı İngiliz aksanıyla sesi kulaklarımda çınlıyor). Konu olarak, ölümden sonraki hayatı eğlenceli ve felsefi bir şekilde ele alıyor. Eleanor isimli bencil bir genç kadın, bir kaza sonucu öldükten sonra sistemdeki bir hata nedeniyle yanlışlıkla cennete ("İyi Yer"e) gönderildiğini fark ediyor. Bunu gizlemeye çalışırken gerçek dostluklar kuruyor ve orada kalabilmek için iyi bir insan olmaya karar veriyor.

Anthony Bourdain

Dünya mutfağı aşçılığının nasıl olduğunu merak edenler için ünlü aşçı Anthony Bourdain'in kendi hikayesini anlattığı kitap eğlenceli, akıcı ve iki günde okunabilecek güzellikte. Tabi öyle filmlerdeki gibi ütopik mutfaklar beklemeyin, gerçek hayat bu.

Kısaca özetleyeyim, Rick and Morty'nin oyun versiyonu. Resmi olarak böyle bir tanım yok tabi ama oyun Rick and Morty'nin yaratıcısının kurduğu firmaya ait. Yani adı konmamış ama farklı karakterlerle Rick and Morty diyebiliriz. Mesela silahlar canlı, hepsi birer karakter ve birinin sesi direkt Rick. Oyunun geçtiği yer yine uzay, paralel evrenler, garip gureba dünyalar. Diziyi sevenlerin kesin oynaması lazım.

Necmettin Hacıeminoğlu

Hacıeminoğlu’nun muazzam Türkçesi ile ayrı bir değer kazanan hiciv, aşk, hatıra temalı hikayeler

Naif filmler serisi 3 Bu filmi muhtemelen izlemişsinizdir ama bilmeyenler için ekleyelim. Aslında bu söyleyeceklerim bile filmin başından spoiler olabilir ama künyesinde de yazıyor, ben hiç künyeye bakmadan izlediğim için çok şaşırmıştım, güzel sürpriz olmuştu. İnsanlarla ilişki kuramayan, içine kapanık biri olan Lars birgün gerçek insan boyutlarında oyuncak bir kadın alır ve etrafına o sanki gerçek bir insanmış ve sevgilisiymiş gibi tanıtır, o şekilde yaşamaya başlar, insanlar da Lars'ın ne kadar iyi biri olduğunu bildikleri için bu anlamsız olaya anlam vermeye çalışırlar Ryan Gosling'in başrolünde oynadığı film yirmi yıl öncesine ait. 2000'lerin başının o özlediğimiz sakin atmosferini yansıtan çok tatlı, çok naif bir film.

Horror-Survival (korku-hayatta kalma) türünün, Adventure-Puzzle (macera-bulmaca) oyunu stilinde inşa edilmiş en popüler serilerinden biri olan Amnesia'nın ilk oyunu. Sonraki üç oyun da başarılıdır; aynı evrende geçerler ve farklı bağlantıları vardır. Bu ilk hikayede kahramanımız hafızasını kaybetmiş bir şekilde karanlık bir şatoda uyanır ve yanında sadece kendisine yazdığı bir not bulunmaktadır. Bir yandan geçmişini keşfedip hafızasını yeniden kazanmaya çalışırken, bir yandan da karanlık fobisiyle ve kendisini izleyen yaratıklarla mücadele eder ve akıl sağlığını korumaya çalışır; gerilimli olduğu kadar da psikolojik bir korku oyunudur, üç farklı sonu mevcuttur. Fakat oyunda dövüş anlamında aksiyon yok, karakterin silahı yok; düşmanlarından sadece kaçıp saklanarak korunuyor ve bulmacaları çözmeye çalışıyor, bu anlamda da benim tercih ettiğim tarzda. Son bir not: Christopher Nolan’ın efsanevi filmi Memento ile bu oyun arasında ana tema ve hikaye anlatımı açısından ciddi benzerlikler var.

Bu bir belgesel ama sanırsınız wall-e'nin live action filmi. Garip şekilde film tadında ve duygusal bir belgesel olmuş. Mars'a gönderilen rover aracının belgeseli.

2018

Gerçek zihinsel engellilerin oynadığı, çok sevimli bir film. Moralinizin bozuk olduğu zaman keyfiniz yerine gelsin diye açın izleyin ve mümkünse izlerken telefonla vs oynamayın.

Bu tavsiyem herkese hitap eden türde olmayabilir ama olgun, ayakları yere basan bir öykü ile on dokuzuncu yüzyıl Rus kasvetini karikatüre kaçmadan, ustaca dokulaştırmış ve bunu sürreel bir anlatı içinde başarmış, üstelik beklemediğim derecede güçlü bir sinematografiye sahip olduğunu düşündüğüm, kısa, trajik bir oyun önermek istedim. İç sesinin vesvesesiyle mücadele içinde genç bir rahibenin çektiği eziyetler ile kendini içinde bulduğu bir macera konu ediliyor. Reddit'te oyun hakkında "The Last of Us: Russian Nihilism Edition" benzetmesini görmüştüm, isabetli bir şaka olarak aklımda yer etmiş. Gerilim-korku unsurları tipik bir korku oyunu kadar ön planda değil, yani jumpscare türünden öd patlatmayı hedefleyen şeylerle karşılaşmayacaksınız. Ancak başka yöntemlerle oyuncusunu manipüle etmeyi bilen mahir geliştiriciler elinden çıktığı belli. 4-5 saatlik bir süresi vardır, varoluş, kötülüğün kaynağı, inanç, inançsızlık gibi belki kimileri için hassas olabilecek konulara temas etmektedir.

Naif filmler serisi 2 Kısaca bir adam şehrin göbeğinde fakat kullanılmayan bir adaya düşer ve oradan kurtulmaya çalışır. Medeniyetin ortasında kendisine en ilkel durumdan başlayarak hayat kurmaya çalışan Kim isimli adamın başından geçen keyifli, duygusal olaylar. Filme Puanım 8

Naif filmler serisi başlatmak istiyorum zira arşivimde bunlardan bolca mevcut. İlki Jules. Yaşlı bir adamın arka bahçesine uzay gemisi düşer ve uzaylıyla ilk tanışmasından uzaylının eve dönüp dönemeyeceğini, bu hikayenin herhangi bir mahallede nasıl cereyan edebileceğini izlediğimiz tatlı bir film. Boş vaktinizi değerlendirmelik TV filmi ayarında.